زندگی مشترک همیشه پر از بالا و پایین است. اما چرا بعضی زوجها حتی در سختیها کنار هم میمانند و بعضی رابطهها آرامآرام از هم میپاشند؟ پژوهشهای جان گاتمن، روانشناس مشهور حوزه زوجدرمانی، جوابهای روشنی به این سؤال دادهاند.
گرد آورنده :مریم میرهادی
گاتمن نشان داده برخی رفتارها مثل زنگ خطر هستند؛ اگر در رابطه زیاد تکرار شوند، پایههای زندگی مشترک را سست میکنند:
انتقاد از شخصیت به جای رفتار: وقتی به جای «این کارت منو ناراحت کرد»، میگویید «تو همیشه خودخواهی».
تحقیر و تمسخر: کوچک شمردن، نیش و کنایه یا تمسخر، عزتنفس طرف مقابل را میخورد.
دفاعی شدن و توجیه دائم: به جای پذیرش سهم خود، فقط دلیل آوردن و تقصیر را گردن دیگری انداختن.
سکوت و کنارهگیری: بریدن ناگهانی از گفتوگو و دیوار کشیدن به جای حل مسئله.
وقتی دعواها آنقدر شدید شوند که ضربان قلب بالا برود و بدن در حالت آمادهباش قرار بگیرد، توان شنیدن و گفتوگوی منطقی هم از بین میرود. اگر لحظههای منفی بیشتر از لحظههای مثبت شوند یا تلاش یکی برای آشتی و آرام کردن نادیده گرفته شود، فاصلهی عاطفی شروع به رشد میکند.
در مقابل، رابطه زمانی سرپا میماند که زوجها روی ستونهای مثبت بنا شوند:
شناخت دنیای درونی هم: پرسیدن، گوش دادن و در جریان زندگی هم بودن.
قدردانی و تحسین روزانه: گفتن جملههای سادهای مثل «ممنونم» یا «دوستت دارم».
پاسخ به درخواستهای کوچک توجه: حتی یک نگاه یا لبخند را جدی گرفتن.
شروع ملایم در گفتوگوها: به جای حمله کردن، با احترام و آرامش آغاز کردن.
معنای مشترک ساختن: داشتن اهداف، ارزشها و آیینهای زوجی که حس «ما بودن» را تقویت میکنند.
آیینهای زوجی؛ نخهای پنهان رابطه
یکی از راههای مهم ساختن صمیمیت، ایجاد آیینهای دونفره است. این آیینها کارهای ساده اما تکرارشوندهای هستند که حس نزدیکی و تعلق را بیشتر میکنند:
خوردن صبحانه دونفره
گفتوگوی شبانه قبل از خواب
یک سلام یا خداحافظی خاص خودتان
یک شب در هفته بهعنوان «قرار دونفره» حتی در خانه
جشن گرفتن اتفاقهای کوچک زندگی
این آیینهای کوچک مثل نخهایی هستند که زندگی مشترک را محکم به هم میدوزند.
جمعبندی کاربردی برای زندگی مشترک
۱. شخصیت همدیگر را هدف قرار ندهید، فقط دربارهی رفتار صحبت کنید.
۲. تحقیر و تمسخر را کنار بگذارید.
۳. سهم خودتان را بپذیرید و فقط دفاع نکنید.
۴. سکوت طولانی را با «وقت استراحت کوتاه و برگشت» جایگزین کنید(تایم اوت).
۵. تلاشهای هم برای آشتی را جدی بگیرید.
۶. هر روز قدردانی کنید و به توجههای کوچک پاسخ دهید.
۷. آیینهای دونفره بسازید و نگه دارید.