راهنمای عملی برای متخصصان، مشاوران سازمانی، متخصصان منابع انسانی و رهبران
رویکرد پذیرش و تعهد عمدتا به عنوان یک روش درمانی روانشناختی در نظر گرفته میشود که در اتاق درمان کارآیی دارد. اگرچه به نسبت مورد مذکور، طراحی، اجرا و پژوهشهای محدودی پیرامون رویکرد مبتنی بر پذیرش و تعهد در محیط کار انجام گرفته، اما نتایج این تحقیقات رو به افزایش حاکی از آن است که آموزش ACT به کارکنان برای تک تک افراد و نیز سازمان، مزایای قابل توجهی به دنبال داشته باشد.
منبع: The burnout report (2025) Mental Health UK
گردآوری و ترجمه: مجتبی غنی موخر – کارشناس ارشد روانشناسی صنعتی و سازمانی
با توجه به اینکه از هر ۵ کارگر، ۱ نفر (۲۱٪) به دلیل سلامت روان ضعیف ناشی از فشار یا استرس، نیاز به مرخصی از کار دارد، تجهیز کارکنان و تیمهایشان به ابزارهای کاربردی برای مدیریت استرس و سازگاری با چالشها، هرگز تا این حد برای محیطهای کاری مهم نبوده است.
آموزش پذیرش و تعهد (ACT) در محیط کار دقیقاً همین است، یک رویکرد روانشناختی که برای افزایش رفاه، تابآوری و عملکرد کارکنان طراحی شده است. برخلاف رویکردهای سنتی که بر حذف افکار یا احساسات منفی تمرکز دارند، ACT به افراد کمک میکند تا آنها را به عنوان بخشی از تجربه انسانی بپذیرند و در عین حال به اقداماتی که با ارزشهای شخصی آنها همسو است، متعهد شوند. در محیطهای کاری، ACT انعطافپذیری روانشناختی را تشویق میکند، که به معنای توانایی گشودهماندن، تمرکز و مشارکت است. این امر برای هدایت تغییرات سازمانی، مدیریت حجم کار سنگین و جلوگیری از فرسودگی شغلی بسیار مهم است و شواهد به ما میگوید که این یک راه عالی برای تعامل با تیمها و بهبود بهزیستی آنها در محل کار است.
با ادغام ACT در محیط کار، میتوانیم فرهنگی از تابآوری، شفافیت و هدفمندی ایجاد کنیم که در نهایت منجر به موفقیت فردی و تیمی میشود. با این حال، ارائهACT در یک سازمان، به ویژه سازمانی که با آن ناآشنا است، میتواند یک چالش باشد. در این مقاله، چند استراتژی عملی را برای کمک به شما در تعامل سازمانها با ACT، جلب حمایت رهبران ارشد و تطبیق مؤثر اصول ACT برای محیطهای شرکتی پیشنهاد خواهیم کرد.
دلیل خود را برای ارائه ACT شفاف کنید
قبل از شروع طراحی کارگاهها یا ارائه ACT به یک سازمان، زمانی را برایشفاف کردن هدف خود اختصاص دهید.
آیا امیدوارید که تابآوری کارکنان را بهبود بخشید؟ استرس و فرسودگی شغلی را کاهش دهید؟ از تیمها در طول تغییر حمایت کنید؟ مهارتهای رهبری را تقویت کنید؟ هرچه در مورد آنچه که بیشترین اهمیت را دارد، شفافتر باشید، شکلدهی پیام و جلب حمایت آسانتر خواهد بود.
سوالاتی مانند:
- ما سعی در حل چه مشکلی داریم؟
- ACT چگونه به این سازمان یا تیم خاص کمک خواهد کرد؟
- چه نتایجی باعث میشود رهبران و کارکنان احساس کنند که این کار ارزشمند بوده است؟
داشتن یک «چرایی» روشن به شما کمک میکند تا هنگام ارائه اولیه ACT، زبان، مثالها و شواهد مناسب را انتخاب کنید. همچنین وقتی رهبران ارشد در مورد بازگشت سرمایه سوال میکنند، این به شما یک تکیهگاه محکم میدهد.
رهبران ارشد را متقاعد کنید که ابتدا در برنامههای مبتنی بر ACT سرمایهگذاری کنند.
رهبران ارشد اغلب نتایج قابل اندازهگیری و کارایی را در اولویت قرار میدهند، بنابراین چارچوببندی ACT از نظر مزایای تجاری بسیار مهم است.
با اطمینان میتوانیم بگوییم که برنامههای مبتنی بر ACT میتوانند منجر به موارد زیر شوند:
- بهبود تعامل و حفظ کارکنان.
- کاهش فرسودگی شغلی و غیبت.
- افزایش تمرکز و بهرهوری تحت فشار.
ارائه شواهد حاصل از تحقیقات (بعداً بیشتر در این مورد صحبت خواهیم کرد) و به اشتراک گذاشتن مطالعات موردی یا توصیفات سایر سازمانهایی که ACT را با موفقیت اجرا کردهاند، میتواند مفید باشد. همچنین میتوانیم تأکید کنیم که ACT فقط به بهزیستی فردی نمیپردازد – بلکه از طریق ایجاد تابآوری و سازگاری، عملکرد تیمی و سازمانی را هدایت میکند.
در نهایت، ممکن است لازم باشد قبل از اجرای گستردهتر ACT، برای نشان دادن تأثیر آن، یک برنامه آزمایشی یا در مقیاس کوچک ارائه دهید. رهبران اغلب وقتی میتوانند نتایج را در عمل ببینند، احساس راحتی بیشتری میکنند.
از پژوهش استفاده کنید
اثربخشی ACT در محیطهای کاری توسط مجموعهای رو به رشد از تحقیقات پشتیبانی میشود. مطالعات نشان میدهد که ACT در ارتقای انعطافپذیری روانشناختی، که به شدت با رفاه و عملکرد مرتبط است، از بسیاری از رویکردهای سنتی بهتر عمل میکند.
برای مثال:
- یک بررسی سیستماتیک در سال ۲۰۲۵ در مورد تأثیرات برنامههای ACT در محل کار بر زیرفرآیندهای انعطافپذیری روانشناختی، شواهد محکمی را نشان داد که مداخلات ACT در محل کار به بهبود گسلش کمک کرده و به افراد کمک میکند تا از افکار غیرمفید «عقبنشینی» کنند.
- یک مطالعه کارآزمایی تصادفی کنترلشده ACT در محل کار در سال ۲۰۲۴ نشان داد که هم آموزش مایندفولنس و هم ACT، استرس ادراکشده را کاهش داده و مایندفول بودن و کیفیت خواب را بهبود میبخشند. ACT همچنین در کمک به کارمندان برای همسو کردن رفتار با ارزشهای شخصی مفید بود.
هنگام ارائه تحقیق به سازمانها، آن را به وسیله حقایق و ارقام کلیدی سادهسازی کنید. از سردرگم کردن رهبران با اصطلاحات آکادمیک خودداری کنید.
افراد را با اصطلاحات تخصصی سردرگم نکنید
هنگام معرفی ACT به یک سازمان، سادگی کلید اصلی است. به جای پرداختن به اصطلاحات روانشناسی، روی مسائل دنیای واقعی که ACT میتواند به آنها بپردازد، مانند بهبود تابآوری کارکنان، افزایش تمرکز تحت فشار یا مدیریت تغییر سازمانی، تمرکز کنید. علیخصوص مرتبط کردن این موضوع با سازمان خاصی که با آن کار میکنید، مفید است.
مطمئن شوید که از زبان قابل فهمی استفاده میکنید، مانند:
- «ACT به افراد کمک میکند تا با تمرکز بر آنچه واقعاً مهم است و یادگیری مدیریت مؤثرتر افکار دشوار، استرس خود را مدیریت کنند.»
- «این در مورد ایجاد انعطافپذیری و شفافیت است تا افراد بتوانند عملکرد خوبی داشته باشند، حتی زمانی که اوضاع سخت به نظر میرسد.»
میتوانید با یک تجربه عملی، مانند یک تمرین کوتاه مایندفولنس یا یک استعاره برای نشان دادن اصول ACT بدون تاکید بیش از حد بر روی تئوری، شروع کنید. این فعالیتها میتوانند ایجاد کنجکاوی کنند و درک ملموسی از آنچه ACT ارائه میدهد، در اختیار فرد قرار دهند.
تمرینهای تجربی ACT را برای محیطهای شرکتی تطبیق دهید
تمرینهای تجربی در قلب ACT قرار دارند، اما در محیط کار گاهی میتوانند ترسناک یا بیربط به نظر برسند، چون افراد به فعالیتهای روانشناختی در محل کار عادت ندارند، زمان محدود است و بعضیها ممکن است نگران باشند در موقعیت ناخوشایندی قرار بگیرند. برای اینکه این تمرینها تأثیرگذار باشند:
- کوتاه و متمرکز نگهش دارید: در محیطهای شرکتی معمولاً زمان محدود است. تمرینها را طوری تعدیل کنید که فقط ۵ تا ۱۰ دقیقه طول بکشند و بر ارتباط مستقیم آنها با چالشهای محل کار تمرکز داشته باشند.
- زمینههای مرتبط را انتخاب کنید: برای مثال، هنگام معرفی گسلش، از چالشهای مرتبط با محیط کار مانند کمالگرایی یا شک به خود استفاده کنید.برای کار روی ارزشها، آن را در قالب شناسایی «میخواهید چگونه رهبر/همکارى باشید» مطرح کنید؛ نه یک کاوش وجودیِ گستردهتر.
- طبیعیسازی احساس معذب بودن: ممکن است افراد وقتی در محل کار از آنها خواسته میشود کاری تأملی یا تجربی انجام دهند، کمی معذب شوند. مطرح کردن صریح این موضوع در ابتدا، به کاهش مقاومت کمک میکند. میتوانید بگویید: «ممکن است این کار کمی با چیزی که به آن عادت دارید متفاوت باشد؛ فقط امتحانش کنید و ببینید برای شما چطور است.»
ایجاد یک محیط امن ضروری است. به شرکتکنندگان اجازه دهید در صورت عدم تمایل، از شرکت در جلسه انصراف دهند و اطمینان حاصل کنید که محرمانگی رعایت میشود.
از ACT برای حمایت از تیمها در طول تغییر سازمانی، استرس حجم کار یا فرسودگی شغلی استفاده کنید.
تغییرات سازمانی، حجم بالای کار و فرسودگی شغلی از چالشهای رایج در محیطهای کاری امروزی هستند.
به تیمها نشان دهید که چگونه ACT آنها را با ابزارهایی برای عبور از این مشکلات مجهز میکند:
- ایجاد تابآوری: به کارمندان کمک کنید تا افکار غیرمفید را تشخیص داده و با آنها گسلش کنند و از این طریق، بار روانی تغییر یا فشار را کاهش دهند.
- شفافسازی ارزشها: از ACT برای کمک به تیمها جهت برقراری ارتباط مجدد با اهداف و اولویتهای مشترک و ایجاد حس هدفمندی و انسجام استفاده کنید.
- تشویق به خودشفقتورزی: از ACT استفاده کنید تا دشواریها را طبیعی جلوه دهید و به کارکنان بیاموزید با خودشان مهربانتر باشند؛ چیزی که میتواند در برابر فرسودگی شغلی نقش محافظتی داشته باشد.
برای مثال، یک کارگاه آموزشی مبتنی بر ACT میتواند با بررسی «ارزشهای مشترک آنها به عنوان یک تیم» و تمرین تمرینهایی مانند «برگها روی نهر» برای مدیریت افکار طاقتفرسا، به تیمی که با تغییر مواجه است، کمک کند.
اجتناب از اشتباهات رایج هنگام اجرای ACT در محیط کار
متخصصان اغلب هنگام ادغام ACT در محیطهای سازمانی با چالشهایی روبرو میشوند. در اینجا نحوهی عبور از آنها آمده است:
- زیادهروی در ارائه نظریه: از پرداختن مستقیم به شش فرآیند اصلی ACT خودداری کنید. با ابزارهای عملی شروع کنید و به تدریج نظریه را معرفی کنید.
- متناسب نبودن با مخاطب: مراجعان شرکتی نتیجهمحور هستند. زبان و مثالهایتان را طوری تعدیل کنید که با اهداف و چالشهای آنها همراستا باشد.
- نادیده گرفتن فرهنگ سازمانی: برخی فرهنگها ممکن است نسبت به رویکردهای روانشناختی بدبین باشند. ACT را به جای درمان، در قالب آموزش عملکرد و تابآوری چارچوببندی کنید
- نادیده گرفتن پیگیری: یک کارگاه تکجلسهای کافی نیست. برای ایجاد تأثیر ماندگار، ACT را از طریق کوچینگ مستمر، تمرینهای تیمی یا ابزارهای دیجیتال در جریان کار ادغام کنید.
با پیشبینی این مشکلات، میتوانید خودتان – و سازمان – را برای موفقیت آماده کنید.