ورود به مدرسه یکی از مهمترین و هیجانانگیزترین مراحل زندگی کودک است. این تغییر بزرگ، محیط جدید، قوانین تازه، جدا شدن طولانیمدت از والدین میتواند برای برخی کودکان همراه با استرس و نگرانی باشد. در ادامه به مهمترین نکاتی که والدین برای آمادگی کودک باید بدانند اشاره شده است.
تدوین و گردآوری : دنیا نهضت – روانشناس کودک و نوجوان
۱. درباره مدرسه با کودک صحبت کنید
کودک باید قبل از ورود به مدرسه بداند قرار است چه اتفاقی برایش بیفتد. از توضیحاتی مثل «نمیخوام بترسی» یا «خیلی سخت نیست» استفاده نکنید؛ این جملات کودک را نگران میکند. به جایش از لحن آرام و مثبت استفاده کنید. با او درباره موارد ساده و قابل درک صحبت کنید:
- در کلاس چه فعالیتهایی انجام میشود
- چرا بچهها به مدرسه میروند
- چه چیزهای جالبی انتظارش را میکشد
۲. از بازی برای آشنایی با مدرسه استفاده کنید
بازی یکی از بهترین راههای کاهش اضطراب کودکان است. میتوانید با عروسکها یا وسایل ساده، بازی مدرسه ترتیب دهید:
- یکی معلم باشد
- یکی دانشآموز
- زنگ تفریح، نوبت گرفتن، پرسیدن سؤال و… را تمرین کنید
این بازیها به کودک کمک میکند با فضای مدرسه آشنا شود و بداند چه انتظاری باید داشته باشد.
۳. قبل از شروع مدرسه، محیط را به او نشان دهید
اگر امکانش را دارید، چند هفته قبل از شروع سال تحصیلی ، از ساختمان مدرسه بازدید کنید، حیاط و کلاسها را به فرزندتان نشان دهید ، مسیر خانه تا مدرسه را کنار هم طی کنید. این کار باعث میشود محیط، ناشناخته و تهدیدکننده نباشد.
۴. برنامه خواب و بیداری را تنظیم کنید
کودکانی که دیر میخوابند یا صبحها به سختی بیدار میشوند، در روزهای اول مدرسه مضطربتر و خستهتر خواهند بود.
حداقل دو هفته قبل از شروع مدرسه، برنامه خواب را تنظیم کنید، هر شب کمی زودتر بخوابد، صبحها کمی زودتر بیدار شود و بدن کودک به آرامی به «ریتم مدرسه» عادت میکند.
۵. مهارتهای اجتماعی پایه را تمرین کنید
مدرسه فقط جایی برای یادگیری درس نیست؛ کودک باید بتواند با دیگران ارتباط بگیرد. چند مهارت مهم که میتوانید قبل از مدرسه تمرین کنید:
- سلام کردن
- نوبت گرفتن
- درخواست کمک از بزرگسال
- صبر کردن
- رعایت قوانین ساده
این مهارتها باعث میشوند کودک در مدرسه احساس امنیت بیشتری داشته باشد.
۶. کودک را در خرید وسایل مدرسه مشارکت دهید
این کار ساده، حس مالکیت و هیجان ایجاد میکند. اجازه دهید در انتخاب برخی وسایل، مثل جامدادی یا دفترها، نظر بدهد. وقتی کودک احساس کند در انتخاب نقش دارد، برای شروع مدرسه مشتاقتر میشود.
۷. درباره احساساتش صحبت کنید
کودک ممکن است از مدرسه هیجانزده، نگران یا حتی کمی ترسیده باشد. به جای گفتن: «نترس!» ، «هیچی نیست.» سعی کنید احساس او را بشنوید و بپذیرید؛ «میفهمم برات جدیده و طبیعیِ کمی نگرانی داشته باشی.»، «دوست داری درباره چیزی که نگرانش هستی با هم حرف بزنیم؟» پذیرش احساسات، اضطراب مدرسه را به شدت کاهش میدهد.
۸. استقلال عملی را تقویت کنید
کودک در مدرسه باید برخی کارها را خودش انجام دهد. چند هفته قبل از مدرسه، این مهارتها را تمرین کنید:
- پوشیدن کفش
- جمعکردن وسایل
- باز و بسته کردن ظرف غذا
استقلال، اعتمادبهنفس کودک را بالا میبرد و شروع مدرسه را آسانتر میکند.
ورود به مدرسه یک نقطه عطف مهم در زندگی کودک است. با آمادگی مناسب، از گفتوگو و بازی گرفته تا تنظیم خواب و بازدید از مدرسه، میتوانیم این تجربه را به خاطرهای مثبت تبدیل کنیم. به یاد داشته باشید کودکی که آماده و آرام به مدرسه میرود، با اشتیاق بیشتری یاد میگیرد و روابط بهتری میسازد. آرامش والدین، بزرگترین هدیه برای شروع این مسیر است.